Vandaag is de dag, het is 25 jaar geleden dat mijn moeder doodging. 25 jaar! Dat er echt al een heel mensenleven zonder haar. Ik kan met recht zeggen dat het me is gelukt te leven zonder haar. Graag had ik het anders gewild, dat wel.
Ik heb langer geleefd zonder haar dan met en mijn partner heeft nu de leeftijd waarop zij is doodgegaan. Confronterend. Verdrietig voel ik me vandaag. Niet dat rauwe heftige verdriet, maar een soort triestheid. Het gevoel van “was het maar anders”, aanvaardend dat dit niet zo is.

De eerste jaren na haar dood waren heftig. Er gebeurde zoveel, ik stond eigenlijk in de bloei van mijn leven. Maar het klopte zo niet, zonder haar.
Mijn emoties waren ook onvoorspelbaar. Als ik dacht dat ik ging reageren, bijvoorbeeld op haar sterfdag dan bleef het uit, liep ik in de winkel en kwam “dat” liedje dan brak ik.

Als ik iets heb geleerd is dat het rouwproces zijn eigen onvoorspelbare pad kiest en voor iedereen weer anders is. Dat je jouw eigen regels mag bepalen. Niks is gek, ongepast of ….. Als het jou helpt of bij jou past dan is het goed.

Ik zie om me heen dat mensen graag willen weten hoe het “hoort” zo’n rouwproces. Dat antwoord is er dus niet. Wat zou moeten horen wat mij betreft is dat je dicht bij jezelf blijft en ruimte neemt om te mogen doorvoelen wat er te voelen valt, op jouw moment, jouw tijd, jouw gevoel. Natuurlijk zijn er rouwfases waar eenieder in willekeurige volgorde een keer doorheen gaat. Maar het gevaar van een kader bieden, is dat we denken dat we erbinnen moeten blijven en zo geen gehoor geven aan wat ons hart nodig heeft, nu op dit moment.

“Je moet het leren verwerken, een plekje geven” is er ook zo een. Wat mij betreft is verwerken een verkeerd woord. Je draagt het verlies een levenslang met je mee en dat is niet erg. Het is jouw taak dit te aanvaarden en ermee te leren leven. Het verlies integreren in je dagelijkse dag. Dit betekent dat je het volledig omarmt, hoe pijnlijk ook, om je op de toekomst te kunnen richten, uiteindelijk.
De nadruk mag liggen op de relatie die blijft. Wat mij erg helpt is het besef dat iemand die je verliest waar je van hebt gehouden altijd een deel van je leven blijft. Zo is het, ik leef haar, mijn kinderen leven haar.
Op dit nivo te komen heeft me heel wat moeite gekost. Vooral eerlijk zijn over mijn eigen emoties, niet wegstoppen. Dicht bij mezelf blijven. Door de pijn heengaan, want poeh wat deed het pijn!

Wat ook belangrijk is, je hoeft het niet alleen te doen, je bent niet alleen. Zelf was ik geneigd me terug te trekken met mijn verdriet. Later kwam ik erachter dat ik dit deed door gebeurtenissen uit het verleden. Ik had niet-helpende “afspraakjes” met mezelf. Eentje daarvan was, dat ik het allemaal alleen wilde doen. Minder kwetsbaar en minder kans om gekwetst te worden, maar wel alleen….. en als je pijn hebt is het best fijn om af een toe op iemand te mogen leunen.

Nu weet ik dat dit soort afspraakjes invloed hebben op je rouwproces. Dat dit de reden is waarom omgaan met rouw voor een ieder weer anders is. Dat mensen elkaar soms niet snappen ook al hebben zij bijvoorbeeld dezelfde rouwervaring, zoals het verlies van een kind. Ieders vertrekpunt is anders en dat is oké. Wel is handig om te weten wat je vertrekpunt dan is. Zodat je ook kunt bepalen wat je nodig hebt om jouw proces vorm te geven.
Je hoeft daarmee trouwens niet te wachten tot er een heftige gebeurtenis plaatsvindt. Fijner is het om dit juist uit te zoeken als je niet middenin een rollercoaster zit zoals een rouwproces.

Het onderzoeken waard
Van belang is dat je bewust bent van wat er zich heeft afgespeeld op jouw levenslijn. Van jouw geboorte tot aan nu. Welke gebeurtenissen kunnen van belang zijn? Je kunt je levenslijn op papier zetten, of letterlijk markeren in de ruimte met objecten. Je markeert in ieder geval jouw geboorte en jouw huidige situatie. Daartussen markeer je een aantal ervaringen waarvan je denkt, of beter nog, voelt dat het van belang is. Sta bij ieder van die ervaringen eens even stil. Maak contact met je lichaam, wat neem je waar? Heb je nog werk te doen als je jouw levensverhaal zo eens langsloopt? Ik ben benieuwd wat je allemaal tegenkomt.

Wil je graag samen met mij en de paarden jouw levenslijn onderzoeken? Of zit je middenin een rouwproces en merk je dat je wel wat steun kunt gebruiken? Je bent van harte welkom!